Vanaf 31 maart 2016 vertrokken 6 truck platoons – met geavanceerde technologie aan boord – vanuit verschillende Europese steden over de openbare weg richting Rotterdam. Deze uitdaging vertegenwoordigde een grootschalige test van grensoverschrijdende truck platoons. Het half jaar voorafgaand aan de challenge heeft intensieve en multidisciplinaire samenwerking plaatsgevonden om deze nieuwe vorm van mobiliteit te realiseren. Het betrokken netwerk bestond uit overheidsinstanties, weg- en andere autoriteiten uit de deelnemende landen (België, Denemarken, Duitsland, Nederland en Zweden), vrachtwagenfabrikanten (DAF, Daimler, Iveco, MAN, Scania en Volvo), overkoepelende organisaties (ACEA, CEDR, CLEPA, EReg en IRU) plus een reeks gemeenschappelijke belangengroeperingen en consumentenorganisaties. De European Truck Platooning Challenge arriveerde woensdag 6 april 2016 bij de APM Terminals, op de tweede Maasvlakte in Rotterdam.

Tom Alkim, Senior Advisor Connected & Automated Driving bij Rijkswaterstaat, vertelt over de lessons learnt:

“Eén van de lessons learnt is dat het bij een dergelijke toepassing niet alleen om de techniek draait maar ook om het wettelijk kader. Om met de platoons door de 5 landen te mogen rijden hebben we 19 verschillende ontheffingen moeten aanvragen.

‘Learning by doing’ is ons motto, maar de EU Truck Platooning Challenge was vooral veel ‘doing’. Dat kwam ook deels door de opzet, het was geen wetenschappelijke onderzoek maar was vooral gericht op samenwerking. Daardoor was het lastig om tijdens het project nog camera’s en dataloggers toe te voegen. Toch was het een unieke kans om meer te leren van deze platoons die over de openbare weg in gemengd verkeer over landsgrenzen heen reden. Daarom hebben we zoveel mogelijk kennis en ervaring uit verschillende bronnen vastgelegd.

Zo hebben we de chauffeurs geïnterviewd om meer inzicht te krijgen in hun ervaringen. Van één chauffeur kregen we terug dat hij het als een verandering van zijn taak zag. Hij voelde zich behalve chauffeur ook verantwoordelijk voor het hele platoon. Anderen gaven aan dat ze deze level 1 automation (adaptive cruise control) niet als verlichting van hun taak zagen. Het kwam regelmatig voor dat ze door bijvoorbeeld extreme weersomstandigheden het bepalen van de snelheid moesten overnemen.

Vooraf dachten we dat in- en uitvoegen voor het overig verkeer zou worden bemoeilijkt door de platoons. Dat bleek niet altijd zo te zijn. In Nederland hebben we de platoons vanuit een vliegtuigje laten filmen om zodoende meer inzicht te krijgen in de interacties tussen de platoons en het overige verkeer. We hadden in de ontheffing laten opnemen dat bij afritten de vrachtwagens het platoon zouden opbreken en ruimte zouden geven aan invoegende verkeer. In de praktijk bleek dat niet altijd het gewenste effect te sorteren. Zo hebben we een situatie gezien waarbij een invoegende vrachtwagen door het platoon heen reed en direct naar de volgende rijstrook schoot met een gevaarlijke situatie als gevolg. Wanneer het platoon intact was gebleven was deze situatie voorkomen. De beelden vanuit het vliegtuig hebben ons veel inzichten verschaft.

We hebben ook getwijfeld met welke maximale snelheid we de platoons moesten laten rijden. Met de maximale wettelijke snelheid van 80 kilometer per uur of met 88 km per uur net zoals de meeste andere vrachtwagens. Je wilt namelijk niet dat de platoons voor oponthoud zorgen omdat het verschil in snelheid met het overige verkeer te groot is.

Een van de uitdagingen van automatisch rijden in algemene zin is om het voertuig zo te programmeren dat het de context in kan schatten en vervolgens ook het gewenste gedrag kan vertonen. Als bestuurder schendt je soms de verkeersregels om de doorstroming te bevorderen. Je gaat bijvoorbeeld over een doorgetrokken streep heen om een dubbel geparkeerde auto te passeren. Dat zou een automatisch voertuig ook moeten doen, maar de software zo inregelen is erg moeilijk.

Dit waren slechts enkele van onze bevindingen. Meer informatie zoals interviews met de chauffeurs zijn te vinden in de publicatie ‘European Truck Platooning Challenge 2016, Creating next generation mobility, Lessons learnt’.